Νέοι νόμοι αντιμετωπίζουν μια επιτακτική ανάγκη
Η μη βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων, ιδίως η υποβάθμιση και η ρύπανση των εδαφών, είναι πολύ σημαντικός παράγοντας της κλιματικής κρίσης και της κρίσης βιοποικιλότητας στην ΕΕ. Έχει ήδη κοστίσει χιλιάδες ζωές και δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι ξηρασίες, οι δασικές πυρκαγιές, η λειψυδρία και οι κίνδυνοι πλημμύρας αυξάνονται ραγδαία και έχουν ήδη τραγικές συνέπειες για τα τρία τέταρτα των ευρωπαϊκών χωρών.
Η μειωμένη απόδοση λόγω υποβαθμισμένου περιβάλλοντος, ρύπανσης, ξηρασίας, καύσωνα, πλημμυρών και νέων επιβλαβών οργανισμών έχει μεγάλο κόστος για τους γεωργούς και τους αλιείς. Έχει, όμως, μεγάλο κόστος και για τους πολίτες, καθώς συνεπάγεται αύξηση των τιμών των τροφίμων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέσπισε μέτρα των οποίων τα μακροπρόθεσμα οικονομικά, κοινωνικά, υγειονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη διασφαλίζουν τη βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων.
Το έδαφος είναι ζωτικός, ζωντανός φυσικός πόρος, απαραίτητος για το περιβάλλον, την οικονομία και την κοινωνία μας. Πρόκειται για μη ανανεώσιμο φυσικό πόρο, όπου εκατοντάδες χιλιάδες είδη αλληλεπιδρούν και συνεργάζονται. Τα εδάφη παρέχουν πληθώρα οικοσυστημικών υπηρεσιών από τις οποίες εξαρτώμαστε για την πρόληψη καταστροφών, τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας.
Το νέο νομοθέτημα για την παρακολούθηση του εδάφους έχει θέσει την ΕΕ σε πορεία προς την επίτευξη υγιών εδαφών έως το 2050, με τους εξής τρόπους:
- απαίτηση από τις χώρες της ΕΕ να παρακολουθούν και να αξιολογούν την υγεία του εδάφους
- στήριξη των γεωργών και των διαχειριστών εδάφους για τη βελτίωση της υγείας και της ανθεκτικότητας του εδάφους
- εφαρμογή λύσης για τους μακροχρόνια μολυσμένους χώρους
- βελτίωση των γνώσεων σχετικά με την υγεία του εδάφους
Οι νέες τεχνολογίες μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας τόσο της γεωργίας όσο και των δασικών εκτάσεων και στην προστασία της συγκομιδής από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, της απώλειας βιοποικιλότητας και της υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Οι νέες γονιδιωματικές τεχνικές (ΝΓΤ) είναι καινοτόμα εργαλεία που συμβάλλουν στην αύξηση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας του συστήματος τροφίμων μας.
Μας επιτρέπουν να αναπτύσσουμε βελτιωμένες φυτικές ποικιλίες που είναι ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή και στους επιβλαβείς οργανισμούς, απαιτούν λιγότερα λιπάσματα και φυτοφάρμακα και μπορούν να διασφαλίσουν υψηλότερες αποδόσεις. Αυτό συμβάλλει στη μείωση της χρήσης και του κινδύνου των χημικών φυτοφαρμάκων κατά το ήμισυ και στη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από τις γεωργικές εισαγωγές.
Τι είναι οι νέες γονιδιωματικές τεχνικές;
Οι NΓΤ είναι τεχνικές που μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση των νέων φυτικών ποικιλιών ταχύτερα και με μεγαλύτερη ακρίβεια απ’ ό,τι οι παραδοσιακές τεχνικές βελτίωσης, όπως η επιλογή σπόρων ή η διασταύρωση. Οι NΓT μπορούν να παράγουν μεγάλη ποικιλία φυτικών προϊόντων. Τα φυτά αυτά μπορεί να έχουν μικρές μόνο αλλαγές που θα μπορούσαν επίσης να προκύψουν στη φύση ή μέσω της παραδοσιακής βελτίωσης, ή μπορεί να έχουν πιο σύνθετες τροποποιήσεις.
Οι νέοι κανόνες που θεσπίστηκαν τον Ιούνιο του 2026 διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος και παράλληλα συμβάλλουν στη βιωσιμότητα ενός ευρέος φάσματος φυτικών ειδών και δημιουργούν ευκαιρίες για έρευνα και καινοτομία.
Οι κανόνες:
- ορίζουν δύο κατηγορίες φυτών που λαμβάνονται με NΓT —φυτά συγκρίσιμα με φυτικές ποικιλίες που προκύπτουν από τη φύση και φυτά με πιο σύνθετες τροποποιήσεις
- μειώνουν τον διοικητικό φόρτο για τους βελτιωτές και τους γεωργούς
- διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος
- προβλέπουν άρτια παρακολούθηση των οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιπτώσεων των προϊόντων ΝΓΤ
Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές
Βελτίωση του φυτικού και δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού
Ο ευρωπαϊκός τομέας σπόρων είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας στην παγκόσμια αγορά σπόρων προς σπορά.
Το φυτικό πολλαπλασιαστικό υλικό χρησιμοποιείται για την αναπαραγωγή άλλων φυτών (σπόροι, μοσχεύματα, ρίζες και κόνδυλοι κ.λπ.). Το δασικό πολλαπλασιαστικό υλικό (ΔΠΥ), από την άλλη, αναφέρεται σε σπόρους, φυτά και μέρη ειδών δέντρων που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία δασών και τη δενδροφύτευση. Είναι σημαντικό η νομοθεσία να συμβαδίζει με την εξέλιξη της επιστήμης.
Οι νέοι κανόνες που εγκρίθηκαν τον Ιούνιο του 2026:
- θα διασφαλίσουν την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα ΔΠΥ
- θα διατηρήσουν τα δάση υγιή και θα διασφαλίσουν τη φύτευση του κατάλληλου δένδρου στον κατάλληλο τόπο για τον κατάλληλο σκοπό
- θα οικοδομήσουν έναν βιώσιμο και καινοτόμο τομέα ΔΠΥ που στηρίζει τη βιοποικιλότητα και συμβάλλει στην αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων
- θα διασφαλίσουν την ποιότητα και την υγεία του ΔΠΥ
Περισσότερες πληροφορίες για το φυτικό και δασικό πολλαπλασιαστικό υλικό
Μείωση των αποβλήτων τροφίμων και κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων
Η μείωση των αποβλήτων τροφίμων και κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων μπορεί να συμβάλει στην αποδοτικότερη χρήση των φυσικών πόρων και να μειώσει περαιτέρω τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τους εν λόγω τομείς.
Αντιμετώπιση της σπατάλης τροφίμων
Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της είναι προσηλωμένα στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών για τη μείωση κατά το ήμισυ της κατά κεφαλή σπατάλης τροφίμων σε επίπεδο λιανικής και καταναλωτή έως το 2030. Για να επιταχυνθεί η πρόοδος της ΕΕ, οι νέοι κανόνες της ΕΕ που θεσπίστηκαν τον Σεπτέμβριο του 2025 απαιτούν από τις χώρες της ΕΕ να μειώσουν τη σπατάλη τροφίμων:
- κατά 10 % στη μεταποίηση·
- κατά 30 % (κατά κεφαλή) στο λιανικό εμπόριο, τα εστιατόρια, τις υπηρεσίες εστίασης και τα νοικοκυριά
Η αντιμετώπιση της σπατάλης τροφίμων εξοικονομεί τρόφιμα για ανθρώπινη κατανάλωση, βοηθά τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές να εξοικονομούν χρήματα και μειώνει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της παραγωγής και κατανάλωσης τροφίμων.
Βιώσιμα και κυκλικά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα
Η κατανάλωση κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων στην Ευρώπη έχει τον τέταρτο μεγαλύτερο αντίκτυπο στο περιβάλλον και στην κλιματική αλλαγή, μετά τα τρόφιμα, τη στέγαση και την κινητικότητα. Πρόκειται, επίσης, για μία από τις τρεις μεγαλύτερες πιέσεις στη χρήση των υδάτων και της γης, και τις πέντε μεγαλύτερες όσον αφορά τη χρήση πρώτων υλών και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ.
Για την αντιμετώπιση των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, νέοι κανόνες που ισχύουν από τον Σεπτέμβριο του 2025 καθιστούν τους παραγωγούς υπεύθυνους για τον πλήρη κύκλο ζωής των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και στηρίζουν τη βιώσιμη διαχείριση των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων σε ολόκληρη την ΕΕ με:
- τη θέσπιση υποχρεωτικών και εναρμονισμένων συστημάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα σε όλες τις χώρες της ΕΕ, με κάλυψη του κόστους διαχείρισης των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων από τους παραγωγούς
- την καθιέρωση ενιαίας διάκρισης μεταξύ αποβλήτων και μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων —οι χώρες θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα χωριστά συλλεγόμενα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα υποβάλλονται σε διαλογή, ώστε να αποφεύγεται η εσφαλμένη επισήμανση των αποβλήτων ως επαναχρησιμοποιήσιμων.
Η αύξηση των διαθέσιμων μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων δημιουργεί τοπικές θέσεις εργασίας και εξοικονομεί χρήματα για τους καταναλωτές στην ΕΕ και πέραν αυτής και παράλληλα μετριάζει τις επιπτώσεις της παραγωγής κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων στους φυσικούς πόρους.
Περισσότερες πληροφορίες για τα βιώσιμα και κυκλικά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα
Η τελευταία επικαιροποίηση της ιστοσελίδας έγινε την/στις 8 Ιουλίου 2026