Przejdź do treści głównej
Symbol graficzny Komisji Europejskiej
Komisja Europejska

Dlaczego potrzebujemy karty?

Karta praw podstawowych, jej zakres i powiązanie z europejską konwencją praw człowieka

Background

Informacje ogólne

Prawa obywateli w poszczególnych krajach Unii były wprowadzane w różnym czasie, na różne sposoby i w różnych formach.

Dlatego też Unia postanowiła zapisać je w jednym dokumencie, aktualizowanym wraz ze zmianami zachodzącymi w społeczeństwie, postępem społecznym i naukowo-technicznym. 

Karta praw podstawowych to zebrane w jednym tekście wszystkie prawa osobiste, obywatelskie, polityczne, gospodarcze i społeczne przysługujące obywatelom Unii.

Są to:

  • wszystkie prawa wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE

  • prawa i wolności zapisane w europejskiej konwencji praw człowieka

  • inne prawa i zasady wynikające ze wspólnych tradycji konstytucyjnych krajów Unii i innych instrumentów międzynarodowych.

 

Zakres karty

Prawa i wolności zapisano w sześciu rozdziałach:

  • godność
  • wolności
  • równość
  • solidarność
  • prawa obywatelskie
  • wymiar sprawiedliwości.

Karta stała się prawnie wiążąca w Unii wraz z wejściem w życie Traktatu z Lizbony w grudniu 2009 r.

Aby odpowiedzieć na potrzeby współczesnego społeczeństwa, karta obejmuje również prawa podstawowe trzeciej generacji, takie jak:

  • ochrona danych osobowych
  • gwarancje w zakresie bioetyki
  • przejrzysta administracja.

Prawa dziecka

Dwa ważne cele Unii, podkreślone w Traktacie z Lizbony, to propagowanie i ochrona praw dziecka.

Zapisanie w karcie praw dziecka oznacza:

  • uznanie, że strategie polityczne Unii mające bezpośredni lub pośredni wpływ na dzieci muszą być opracowywane, wdrażane i monitorowane z uwzględnieniem zasady dobra dziecka

  • zagwarantowanie prawa do ochrony i opieki, jakiej wymaga dobro dziecka

  • uznanie potrzeby ochrony dzieci przed nadużyciami, zaniedbaniem, naruszaniem ich praw oraz sytuacjami zagrażającymi ich dobru.

W ramach wdrażania karty Komisja Europejska promuje walkę z rasizmem, ksenofobią i homofobią oraz chroni osoby należące do mniejszości.

Konwencja praw człowieka

Karta jest spójna z europejską konwencją praw człowieka. Znaczenie i zakres zawartych w konwencji praw wynikających z konwencji są takie same w obu dokumentach.

Dzięki karcie prawa podstawowe są lepiej chronione, bardziej widoczne i zrozumiałe dla obywateli.

W 2010 r. Komisja Europejska przyjęła strategię monitorowania i zapewnienia skutecznego wykonywania praw i wolności zapisanych w karcie.

What it covers

The Charter contains rights and freedoms under six titles:

  • dignity
  • freedoms
  • equality
  • solidarity
  • citizens' rights
  • justice

The Charter has become legally binding on the EU with the entry into force of the Treaty of Lisbon, in December 2009.

To reflect modern society, the Charter includes 'third generation' fundamental rights, such as:

  • data protection
  • guarantees on bioethics
  • transparent administration

Rights of the child

The promotion and protection of the rights of the child are two key objectives of the EU on which the Treaty of Lisbon has put further emphasis.

By enshrining the rights of the child, the Charter:

  • recognises that EU policies which directly or indirectly affect children must be designed, implemented and monitored taking into account the principle of the best interests of the child

  • guarantees the right to such protection and care as is necessary for the well-being of children

  • recognises the need to protect children from abuse, neglect and violations of their rights, and situations which endanger their well-being

In line with the implementation of the Charter, the European Commission is promoting the fight against racism and xenophobia, homophobia and the protection of persons belonging to minorities.

Convention on human rights

The Charter is consistent with the European convention on human rights. When the Charter contains rights that stem from this convention, their meaning and scope are the same

The Charter strengthens the protection of fundamental rights by making those rights more visible and more explicit for citizens.

In 2010, the European Commission adopted a strategy to monitor and ensure the effective implementation of the rights and freedoms in the Charter.