Konsultacje i badania w dziedzinie umów cyfrowych

Konsultacje

Zgodnie z minimalnymi standardami Komisji Europejskiej dotyczącymi uczestnictwa i otwartości na opinie zainteresowanych stron przedstawionymi w wytycznych w sprawie lepszego stanowienia prawa opracowano kompletną strategię konsultacji w celu zapewnienia licznego uczestnictwa w całym cyklu politycznym inicjatywy.

Strategia konsultacji opiera się na połączeniu konsultacji publicznych i konsultacji ukierunkowanych. Komisja Europejska starała się uzyskać szerokie i wyważone spektrum opinii poprzez umożliwienie wypowiedzenia się wszystkim stronom, których te kwestie dotyczą (przedsiębiorcom, konsumentom, organom krajowym, przedstawicielom środowisk prawniczych i akademickich).
Szeroko zakrojony proces konsultacji obejmował konsultacje publiczne, szczegółowe konsultacje skierowane do najważniejszych zainteresowanych podmiotów i do krajów UE, oraz kwestionariusze skierowane do konsumentów i przedsiębiorstw.

1. Konsultacje publiczne 

2. Szczegółowe konsultacje skierowane do najważniejszych zainteresowanych stron:

a. Na początku 2015 r. powołano grupę konsultacyjną zainteresowanych stron zajmującą się przepisami konsumenckimi w dziedzinie zakupów internetowych i cyfrowych („grupa konsultacyjna zainteresowanych stron”). Składa się ona z 22 organizacji reprezentujących szeroki zakres interesów: konsumenci, MŚP, sprzedawcy detaliczni, sklepy internetowe, platformy internetowe, producenci, przedstawiciele zawodów prawniczych, specjaliści ds. marketingu oraz twórcy i dostawcy treści cyfrowych. Zadaniem grupy konsultacyjnej było wspieranie Komisji w identyfikowaniu problematycznych obszarów, w których należałoby usunąć przeszkody w prawie umów związane z nabywaniem przez internet treści cyfrowych oraz dóbr materialnych oraz omówić ewentualne rozwiązania. Grupa zebrała się siedem razy w okresie od stycznia do października 2015 r.

b. Warsztaty z udziałem krajów UE: Zorganizowano trzy warsztaty z udziałem krajów UE. Podczas pierwszego z nich (5 czerwca 2015 r.) dyskusja skupiła się na podejściu ogólnym, które Komisja powinna przyjąć w tej nowej inicjatywie, oraz na najważniejszych kwestiach dotyczących prawa umów w zakresie treści cyfrowych.

Podczas drugiego warsztatu (6 lipca 2015 r.) omówiono kwestie związane ze sprzedażą towarów przez internet. Trzeci warsztat (6 października 2015 r.) poświęcony był szczegółowemu omówieniu projektów przepisów planowanych przez Komisję. Istotne kwestie zostały także omówione z krajowymi organami egzekwowania prawa podczas spotkania komitetu ochrony praw konsumentów (28 kwietnia 2015 r.) oraz krajowymi organami odpowiedzialnymi za politykę konsumencką na spotkaniu sieci ds. polityki konsumenckiej (5–6 maja 2015 r.).

c. Zorganizowano szereg spotkań dwustronnych z krajami UE, które rozpoczęły prace przygotowawcze w zakresie przepisów dotyczących treści cyfrowych. Zorganizowano również dwustronne spotkania techniczne z innymi krajami UE.

d. Podgrupa ds. jednolitego rynku cyfrowego, w ramach Europejskiej Grupy Konsultacyjnej ds. Konsumentów (ECCG), składająca się z 12 przedstawicieli krajowych organizacji konsumenckich przedstawiła zalecenia dotyczące sposobów rozwiązania problemu przeszkód w prawie umów związanych z zakupami treści cyfrowych i dóbr materialnych przez internet. Grupa zaleciła w szczególności dokonanie przeglądu dyrektywy w sprawie sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji oraz dyrektywy w sprawie nieuczciwych warunków. Zwróciła również uwagę na konieczność lepszego egzekwowania przepisów oraz uznała konieczność istnienia dwóch oddzielnych systemów dla transakcji online i offline.

e. W okresie od czerwca do sierpnia 2015 r. przeprowadzono szczegółowe wywiady z przedsiębiorstwami z różnych krajów UE prowadzącymi transgraniczny handel elektroniczny lub zainteresowanymi taką działalnością.

3. Badania z udziałem konsumentów i przedsiębiorstw

Komisja przeprowadziła badania, konsultując się w nich bezpośrednio z konsumentami. W ramach strategii jednolitego rynku cyfrowego w 2015 r. przeprowadzono dwa badania w celu zidentyfikowania najważniejszych barier transgranicznych utrudniających funkcjonowanie jednolitego rynku cyfrowego:

• Badanie konsumenckie przeprowadzono we wszystkich 28 krajach UE. Ponad 23 tys. respondentów zadano pytania o ich zakupy internetowe w ich własnym kraju oraz w innych krajach – zarówno w odniesieniu do towarów, jak i do treści cyfrowych. Badaniem objęto również Norwegię i Islandię. Konsumentów zapytano również ich o ich opinię i motywację, jeśli chodzi o czynniki wpływające pozytywnie i negatywnie na robienie zakupów przez internet w kraju i za granicą.
• Badanie przedsiębiorstw przeprowadzono w 26 krajach UE. Objęto nim 8 705 respondentów, którym zadano pytania o ich sprzedaż i zakupy w internecie, w kraju i za granicą, o ich doświadczenia z transgraniczną działalnością handlową, o problemy, które napotykają, oraz o główne powody nieprowadzenia działalności transgranicznej.

W ramach badania gospodarczego na temat treści cyfrowych przeznaczonych dla konsumentów zadano pytania 1 tys. konsumentów w 15 krajach UE o rodzaje problemów napotkanych podczas zakupu treści cyfrowych. Skonsultowano się również z przedsiębiorcami poprzez serię 20–30 wywiadów biznesowych przeprowadzonych w każdym z 15 wybranych krajów UE. Przedsiębiorstwom, w tym MŚP, zadano pytania o najważniejsze problemy, które napotykają przy sprzedaży/dostarczaniu treści cyfrowych konsumentom, na rynku krajowym i transgranicznym.

Badania