De crisis in het Midden-Oosten

De Europese Unie is vastbesloten de complexe crises in het Midden-Oosten aan te pakken, waaronder de recente ontwikkelingen in Iran. Om de situatie te de-escaleren en verdere conflicten te voorkomen, treedt de EU op meerdere fronten op. Ze helpt burgers evacueren, verleent humanitaire hulp en neemt diplomatieke maatregelen.

Het conflict in Iran

De EU heeft de willekeurige aanvallen van Iran ondubbelzinnig veroordeeld. Sinds 28 februari 2026 staat de EU voortdurend in contact met leiders in het Midden-Oosten en Europa, schaart zij zich solidair achter de door Iran aangevallen landen en steunt zij de democratische aspiraties van het Iraanse volk.

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, António Costa, voorzitter van de Europese Raad, en Kaja Kallas, hoge vertegenwoordiger/vicevoorzitter, herhaalden dat de EU zich sterk maakt voor regionale stabiliteit en drongen aan op

• onmiddellijke de-escalatie en maximale terughoudendheid
• bescherming van burgers en civiele infrastructuur
• volledige eerbiediging van het Handvest van de Verenigde Naties

Het standpunt van de EU is bevestigd in de conclusies van de Europese Raad van 19 maart 2026, waarin alle 27 leiders de aanvallen van Iran veroordeelden, een onmiddellijk staakt-het-vuren eisten en opriepen tot een moratorium op aanvallen op energie- en waterinfrastructuur.

Voorzitter Von der Leyen en voorzitter Costa, evenals andere leiders, toonden zich ingenomen met het staakt-het-vuren van twee weken en riepen de twee partijen met klem op om snel via onderhandelingen tot een duurzaam einde van de oorlog te komen. 

Maatregelen op het gebied van maritieme veiligheid en energie

De EU voert twee marineoperaties uit om de maritieme routes in de Indische Oceaan en de Rode Zee te beveiligen: Eunavfor Atalanta en Eunavfor Aspides.

Op dit moment zijn er geen directe problemen met de voorzieningszekerheid. Dankzij maatregelen om het aanbod te diversifiëren, reserves op te bouwen en de connectiviteit te verbeteren, is het Europese energiesysteem goed voorbereid en veerkrachtig. 

Europa blijft echter kwetsbaar voor wereldwijde prijsschommelingen. De Europese Commissie stelt daarom tijdelijke en gerichte maatregelen voor om onmiddellijke hulp te bieden en tegelijkertijd structurele hervormingen door te voeren op de belangrijkste componenten van de elektriciteitsprijzen. Deze maatregelen omvatten uitbreiding van de staatssteun, verbetering van de netefficiëntie, verlaging van de belastingen op elektriciteit ten opzichte van die op fossiele brandstoffen, en modernisering van het emissiehandelssysteem.

Reactie van de EU op het Israëlisch-Palestijnse conflict

De EU heeft de gewelddadige en willekeurige aanvallen van Hamas in Israël op 7 oktober 2023 veroordeeld en haar solidariteit met Israël betuigd, waarbij zij wees op het recht van Israël op zelfverdediging in het kader van het internationaal humanitair recht. De EU herhaalde dat burgers te allen tijde moeten worden beschermd en uitte haar bezorgdheid over de humanitaire gevolgen van de Israëlische militaire operaties en toegangsbeperkingen in Gaza.

De EU was ingenomen met het staakt-het-vuren en de vrijlating van gijzelaars in oktober 2025 en riep alle partijen op dit staakt-het-vuren volledig uit te voeren, inclusief de terugtrekking van Israël uit Gaza en ongehinderde humanitaire toegang. De EU drong er bij de internationale belanghebbenden op aan meer inspanningen te leveren voor een tweestatenoplossing, waarbij Israël en een Palestijnse staat in vrede naast elkaar leven binnen veilige en erkende grenzen. Zij betreurde de aanhoudende rampzalige humanitaire situatie in Gaza en riep Israël ertoe op de onmiddellijke en ongehinderde toegang voor humanitaire hulpverleners en de ononderbroken verdeling van humanitaire hulp op grote schaal mogelijk te maken.

Humanitaire steun van de EU aan het Palestijnse volk

De EU is al meer dan twintig jaar de grootste internationale donor van het Palestijnse volk en heeft ruim 1,25 miljard euro aan humanitaire hulp beschikbaar gesteld, waarvan meer dan 550 miljoen euro sinds oktober 2023. Een deel van deze hulp is geleverd via 81 vluchten van de humanitaire EU-luchtbrug. Tot nu toe is op deze manier meer dan 5.400 ton aan essentiële hulpgoederen vervoerd.

In het kader van het EU-mechanisme voor civiele bescherming verleent de EU ook hulp via de maritieme corridor van Cyprus. In Cyprus is een logistiek centrum van de EU opgezet om de hulp van EU-lidstaten naar Gaza in goede banen te leiden. Sinds 2024 zijn 451 patiënten en 1240 familieleden naar de EU geëvacueerd voor medische behandeling.