Η κρίση στη Μέση Ανατολή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί να αντιμετωπίσει τις σύνθετες κρίσεις στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων εξελίξεων στο Ιράν. Ενεργεί σε πολλαπλά μέτωπα, από την εκκένωση πολιτών και την παροχή ανθρωπιστικής στήριξης μέχρι τη διπλωματική κινητοποίηση, με στόχο την αποκλιμάκωση και την πρόληψη περαιτέρω συγκρούσεων.

Η σύγκρουση στο Ιράν

Η ΕΕ καταδίκασε απερίφραστα τις τυφλές επιθέσεις του Ιράν. Από τις 28 Φεβρουαρίου 2026 η ΕΕ βρίσκεται σε συνεχή επαφή με ηγέτες από ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, επιδεικνύοντας αλληλεγγύη προς τις χώρες που δέχονται επιθέσεις από το Ιράν και στηρίζοντας τις δημοκρατικές προσδοκίες του ιρανικού λαού.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κ. Αντόνιο Κόστα, καθώς και η ύπατη εκπρόσωπος και αντιπρόεδρος, κ. Κάγια Κάλας, επιβεβαίωσαν τη δέσμευση της ΕΕ για περιφερειακή σταθερότητα, ζητώντας

• άμεση αποκλιμάκωση και μέγιστη συγκράτηση·
• προστασία των αμάχων και των μη στρατιωτικών υποδομών·
• πλήρη σεβασμό του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Η θέση της ΕΕ αποτυπώθηκε εκ νέου στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 19ης Μαρτίου 2026, στα οποία και οι 27 ηγέτες καταδίκασαν τα πλήγματα του Ιράν, κάλεσαν για άμεση κατάπαυση του πυρός και ζήτησαν μορατόριουμ στις επιθέσεις κατά των υποδομών ενέργειας και ύδρευσης.

Η πρόεδρος κ. Φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος κ. Κόστα, από κοινού με άλλους ηγέτες, εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων και κάλεσαν και τις δύο πλευρές να προσέλθουν σε διαπραγματεύσεις για τον άμεσο και διαρκή τερματισμό του πολέμου. 

Ασφάλεια στη θάλασσα και ενεργειακά μέτρα

Η ΕΕ έχει αναπτύξει δύο στρατιωτικές ναυτικές επιχειρήσεις για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών στον Ινδικό Ωκεανό και στην Ερυθρά Θάλασσα: την EUNAVFOR Atalanta και την EUNAVFOR Aspides.

Επί του παρόντος, δεν υπάρχει άμεσο ζήτημα ασφάλειας του εφοδιασμού. Το ενεργειακό σύστημα της Ευρώπης είναι καλά προετοιμασμένο και ανθεκτικό, χάρη στα μέτρα για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού, τη δημιουργία αποθεμάτων και τη βελτίωση της συνδεσιμότητας. 

Ωστόσο, η Ευρώπη παραμένει εκτεθειμένη στην αστάθεια των παγκόσμιων τιμών. Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει προσωρινά και στοχευμένα μέτρα για την παροχή άμεσης ανακούφισης, προωθώντας παράλληλα διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις σε όλες τις βασικές συνιστώσες της τιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την επέκταση των κρατικών ενισχύσεων, τη βελτίωση της αποδοτικότητας του δικτύου, τη μείωση των φόρων ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος εμπορίας εκπομπών.

Αντίδραση της ΕΕ στην ισραηλοπαλαιστινιακή σύγκρουση

Η ΕΕ καταδίκασε τις βίαιες και τυφλές επιθέσεις που εξαπέλυσε η Χαμάς σε ολόκληρο το Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023 και δήλωσε την αλληλεγγύη της προς το Ισραήλ, τονίζοντας το δικαίωμά του στην αυτοάμυνα στο πλαίσιο του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Η ΕΕ επανέλαβε ότι οι άμαχοι πρέπει να προστατεύονται ανά πάσα στιγμή και εξέφρασε την ανησυχία της για τις ανθρωπιστικές επιπτώσεις στη Γάζα λόγω των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων και της περιορισμένης πρόσβασης.

Η ΕΕ εξέφρασε την ικανοποίησή της για την απελευθέρωση ομήρων και την κατάπαυση του πυρός τον Οκτώβριο του 2025 και κάλεσε όλα τα μέρη να την εφαρμόσουν πλήρως, το δε Ισραήλ να αποχωρήσει από τη Γάζα και να επιτρέψει την απρόσκοπτη πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας. Η ΕΕ κάλεσε τους διεθνείς ενδιαφερόμενους φορείς να εντείνουν τις προσπάθειές τους για μια λύση δύο κρατών, με το Ισραήλ και ένα Παλαιστινιακό Κράτος να συνυπάρχουν ειρηνικά εντός ασφαλών και αναγνωρισμένων συνόρων. Εξέφρασε τον αποτροπιασμό της για τη συνεχιζόμενη δεινή ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και κάλεσε το Ισραήλ να επιτρέψει την άμεση και απρόσκοπτη πρόσβαση και τη διαρκή διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας σε μεγάλη κλίμακα.

Ανθρωπιστική στήριξη της ΕΕ προς τον παλαιστινιακό λαό

Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος διεθνής χορηγός βοήθειας προς τον παλαιστινιακό λαό εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες, παρέχοντας περισσότερα από 1,25 δισ. ευρώ σε ανθρωπιστική βοήθεια, εκ των οποίων πάνω από 550 εκατ. ευρώ έχουν διατεθεί από τον Οκτώβριο του 2023. Μέρος αυτής της βοήθειας έχει παραδοθεί μέσω της ανθρωπιστικής αερογέφυρας της ΕΕ, η οποία έκτοτε έχει μεταφέρει πάνω από 5.400 τόνους βασικών προμηθειών με 81 πτήσεις.

Μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ, η ΕΕ παρέχει επίσης βοήθεια χρησιμοποιώντας τον θαλάσσιο διάδρομο της Κύπρου. Δημιουργήθηκε ενωσιακός κόμβος υλικοτεχνικής υποστήριξης στην Κύπρο για τη διοχέτευση βοήθειας από τα κράτη μέλη της ΕΕ στη Γάζα. Από το 2024, έχουν μεταφερθεί στην ΕΕ 451 ασθενείς και 1.240 μέλη οικογενειών για ιατρική περίθαλψη.