Ġustizzja u drittijiet fundamentali

_{Sors: L-Ewrobarometru tal-2024 dwar l-istat tad-dritt}

Kisbiet ewlenin

• kull min huwa nazzjonal ta’ pajjiż tal-UE huwa wkoll ċittadin tal-UE. Dan iġib miegħu drittijiet u opportunitajiet wesgħin, mill-għajxien u x-xogħol fi kwalunkwe pajjiż tal-UE sal-parteċipazzjoni fil-proċess demokratiku tagħha.
• Ir-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (GDPR) jagħti lin-nies kontroll qawwi fejn tidħol id-data personali tagħhom, b’hekk huwa fost il-liġijiet dwar il-privatezza l-aktar b’saħħithom fid-dinja.
• L-UE tissalvagwardja d-demokrazija, tippromwovi l-elezzjonijiet ħielsa u ġusti, u tipproteġi d-drittijiet elettorali taċ-ċittadini tal-UE, inkluż bil-pjan ta’ azzjoni għad-demokrazija Ewropea u l-pakkett dwar id-Difiża tad-Demokrazija.
• L-Istati Membri kollha tal-UE huma meħtieġa jirrispettaw id-drittijiet fundamentali bħal-libertà tal-espressjoni, l-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni, kif ukoll il-privatezza. Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE tiggarantixxi dawn id-drittijiet għal kull min jgħix fl-UE.
• L-UE tippromwovi l-qrati indipendenti u l-proċessi ġusti li huma vitali biex iċ-ċittadini u n-negozji joperaw b’ċertezza legali.
• Barra minn hekk, tiżgura l-aċċess għall-ġustizzja f’kawżi ċivili u kummerċjali transfruntiera, inkluż il-liġi tal-familja, billi tagħmel il-proċeduri aktar sempliċi, orħos u aktar prevedibbli.  
• Il-liġi tal-kumpaniji tal-UE tipprevedi qafas legali komprensiv u diġitalizzat għal 20 miljun kumpanija u 2 miljun sħubija fl-UE, b’hekk tikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-kompetittività tan-negozji tal-UE u għall-iżgurar taċ-ċertezza legali. Ir-regoli tal-UE jipproteġu wkoll id-drittijiet tal-azzjonisti u jirrikjedu li l-kumpaniji l-kbar jindirizzaw l-impatti negattivi fuq id-drittijiet tal-bniedem u l-ambjent fil-ktajjen tal-valur tagħhom.
• Biex tiġġieled il-kriminalità b’mod aktar effettiv, l-UE armonizzat ir-regoli dwar id-definizzjoni u l-pieni ta’ xi reati kriminali u għenet lill-pajjiżi jaħdmu flimkien billi jirrikonoxxu d-deċiżjonijiet ġudizzjarji ta’ xulxin, mill-ġbir tal-evidenza sal-konfiska tal-assi illeċiti.
• L-UE taħdem ukoll biex ittejjeb il-kundizzjonijiet tad-detenzjoni. Il-Kummissjoni ressqet rakkomandazzjoni dwar id-drittijiet proċedurali tal-persuni suspettati u akkużati fl-arrest preventiv u dwar il-kundizzjonijiet materjali tad-detenzjoni.
• Barra minn hekk, l-UE tipproteġi d-drittijiet tal-vittmi ta’ reati permezz ta’ liġijiet u strateġiji bħall-istrateġija tal-UE dwar id-drittijiet tal-vittmi.
• L-awtoritajiet ġudizzjarji jikkooperaw permezz tal-Eurojust biex jiġġieldu l-kriminalità transfruntiera serja. L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) jinvestiga u jħarrek reati li jkunu ta’ dannu għall-baġit tal-UE, bħall-frodi jew il-korruzzjoni.
• Bis-saħħa ta’ qafas legali b’saħħtu, il-protezzjoni tal-informaturi tiżgura li dawk li jirrapportaw ksur tal-liġi tal-UE jiġu salvagwardjati.