Ένα αποτελεσματικό κράτος δικαίου σημαίνει ότι οι πολίτες είναι σε θέση να απολαμβάνουν ανεξάρτητα συστήματα απονομής δικαιοσύνης, αποτελεσματικούς κανόνες για την καταπολέμηση της διαφθοράς, ελεύθερα και πλουραλιστικά μέσα μαζικής επικοινωνίας και ισχυρούς θεσμικούς ελέγχους και ισορροπίες που προστατεύουν τα δικαιώματα των πολιτών και διατηρούν την εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς και τη δημοκρατία. Παρέχει επίσης ασφάλεια δικαίου που στηρίζει τις επενδύσεις, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ανάπτυξη. Όπως και τα προηγούμενα έτη, η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2026 για το κράτος δικαίου καταδεικνύει την κατάσταση του κράτους δικαίου σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς και σε τέσσερα εν δυνάμει μέλη της ΕΕ: Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Μαυροβούνιο και Σερβία.
Συνολικά, η έκθεση επιβεβαιώνει μια γενικά θετική πορεία, η οποία καταδεικνύει συνεχή πρόοδο σε πολλές χώρες της ΕΕ, με σημαντικές μεταρρυθμίσεις να έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή να βρίσκονται σε εξέλιξη. Μολονότι εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες προκλήσεις και η πρόοδος είναι άνιση, η έκθεση και οι συστάσεις της εξακολουθούν να προωθούν τις μεταρρυθμίσεις και τις αλλαγές σε όλες τις υπό παρακολούθηση χώρες.
Κύρια πορίσματα
Συστήματα απονομής δικαιοσύνης
Πολλές χώρες της ΕΕ έχουν σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δικαιοσύνης κατά τη διάρκεια της περασμένης χρονιάς. Τα μέτρα που ελήφθησαν περιλαμβάνουν την ενίσχυση της ανεξαρτησίας των δικαστικών συμβουλίων, πρόσθετες διασφαλίσεις για τους διορισμούς των δικαστών και τις πειθαρχικές διαδικασίες, καθώς και την ενίσχυση της αυτονομίας των εισαγγελικών αρχών.
Καταπολέμηση της διαφθοράς
Όλες οι χώρες της ΕΕ θεσπίζουν πλέον, με τη στήριξη της Επιτροπής, τη νέα οδηγία της ΕΕ για την καταπολέμηση της διαφθοράς, η οποία δημιουργεί ένα πλαίσιο για την πρόληψη, τον εντοπισμό και την επιβολή κυρώσεων κατά της διαφθοράς στην ΕΕ.
Αρκετές χώρες της ΕΕ έχουν επίσης αναπτύξει νέες στρατηγικές για την καταπολέμηση της διαφθοράς και έχουν ενισχύσει τη θεσμική τους ικανότητα στον τομέα αυτό.
Ελευθερία και πολυφωνία των μέσων μαζικής επικοινωνίας
Στις χώρες της ΕΕ βρίσκονται σε εξέλιξη μεταρρυθμίσεις για την ευθυγράμμιση των εθνικών νομοθεσιών τους με τους νέους κανόνες στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων μαζικής επικοινωνίας.
Αρκετές χώρες της ΕΕ ενισχύουν την ανεξάρτητη λειτουργία και χρηματοδότηση των δημόσιων μέσων μαζικής επικοινωνίας, καθώς και της δικαιοσύνης και διασφαλίζουν τη δίκαιη και διαφανή κατανομή της κρατικής διαφήμισης.
Η ασφάλεια των δημοσιογράφων εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα της Επιτροπής, η οποία επικαιροποιεί τη σύστασή της σχετικά με την ασφάλεια των δημοσιογράφων.
Πολλές χώρες της ΕΕ λαμβάνουν συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου των στρατηγικών αγωγών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού, και η Επιτροπή εξακολουθεί να συνεργάζεται μαζί τους για τη στήριξη της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και της εφαρμογής της οδηγίας κατά των στρατηγικών αγωγών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού.
Θεσμικοί έλεγχοι και ισορροπίες
Σε ορισμένες χώρες της ΕΕ εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις όσον αφορά την υπερβολική χρήση νομοθετικών διαδικασιών έκτακτης ανάγκης και την έλλειψη συμμετοχής των συμφεροντούχων.
Πολλές χώρες της ΕΕ εξακολουθούν να διασφαλίζουν ένα ευνοϊκό και υποστηρικτικό πλαίσιο για την κοινωνία των πολιτών και να καταβάλλουν προσπάθειες για την περαιτέρω βελτίωση του περιβάλλοντος λειτουργίας τους. Ωστόσο, σε διάφορες χώρες της ΕΕ οι φορείς της κοινωνίας των πολιτών εξακολουθούν να αναφέρουν προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων περιορισμών στη χρηματοδότηση και την ειρηνική συνάθροιση.
Η έκθεση τονίζει τον αντίκτυπο του κράτους δικαίου σε όλους αυτούς τους τομείς όσον αφορά τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και το περιβάλλον λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Η Επιτροπή καλεί τις χώρες της ΕΕ να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που προσδιορίζονται στη φετινή έκθεση και είναι έτοιμη να στηρίξει την εφαρμογή των συστάσεων.
Για περισσότερες πληροφορίες
Έκθεση του 2026 για το κράτος δικαίου
Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 584 — Προκλήσεις και προτεραιότητες στην ΕΕ
- Ημερομηνία δημοσίευσης
- 17 Ιουλίου 2026
- Ημερομηνία δημοσίευσης
- Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας