Τσερνόμπιλ 40 χρόνια αργότερα: μαθαίνοντας από το παρελθόν

Τις πρώτες πρωινές ώρες της 26ης Απριλίου 1986, αυτό που θα έπρεπε να ήταν μια δοκιμή ρουτίνας στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ, γρήγορα εξελίχτηκε στο μεγαλύτερο πυρηνικό ατύχημα στον κόσμο. Ένας συνδυασμός πολύ σοβαρών ελαττωμάτων στον σχεδιασμό του αντιδραστήρα και ανθρώπινου σφάλματος οδήγησε σε καταστροφική έκρηξη και στην απελευθέρωση τεράστιων ποσοστήτων ακτινοβολίας.

Ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων αυτής της καταστροφής δεν θα γίνει ποτέ γνωστός, αλλά περίπου 350.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν στα χρόνια που ακολούθησαν, ενώ περίπου 600.000 άντρες θέτουν τη ζωή τους σε κίνδυνο συμμετέχοντας στις επιχειρήσεις ανάσχεσης. 

40 χρόνια αργότερα, το Τσερνόμπιλ αποτελεί παράδειγμα συνεργασίας για την αποκατάσταση.

Η ΕΕ και η Ουκρανία συνεργάζονται στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας από την ίδρυση του ουκρανικού κράτους το 1991. Έκτοτε, η ΕΕ έχει χρηματοδοτήσει δραστηριότητες αξίας άνω του 1 δισ. ευρώ στην Ουκρανία για την πυρηνική ασφάλεια. 

Βασικό στοιχείο αυτής της στήριξης είναι τα 423 εκατ. ευρώ που διατέθηκαν για το «νέο προστατευτικό κάλυμμα», μια τεράστια αψιδωτή δομή που τοποθετήθηκε πάνω από την κατεστραμμένη μονάδα 4 στο Τσερνόμπιλ, για την πρόληψη της διαρροής ραδιενέργειας. Μετά από ρωσική επίθεση με δρόνους τον Φεβρουάριο του 2025, η δομή αυτή υπέστη σοβαρές ζημίες και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε επιπλέον 37 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση της πλήρους λειτουργικότητας της δομής έως το 2030.

Σε μια προσπάθεια περαιτέρω παροπλισμού του Τσερνόμπιλ, υπάρχει το βιομηχανικό σύμπλεγμα διαχείρισης στερεών αποβλήτων (ICSRM) στο Τσερνόμπιλ, ένα έργο που χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από την ΕΕ. Συμβάλλει στην επεξεργασία, τη μεταχείριση και την ασφαλή αποθήκευση των στερεών ραδιενεργών αποβλήτων που φυλάσσονται, επί του παρόντος, επιτόπου.

Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Διεθνούς Συνεργασίας για την Πυρηνική Ασφάλεια (ΜΣΠΑ) 2021-2027 είναι το πρόγραμμα εξωτερικής βοήθειας της ΕΕ για την πυρηνική ασφάλεια. Υποστηρίζει την προώθηση της νοοτροπίας πυρηνικής ασφάλειας, την ασφαλή διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων και την εφαρμογή αποτελεσματικών και αποδοτικών πυρηνικών διασφαλίσεων.

Ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε την πυρηνική ασφάλεια και προετοιμαζόμαστε για το μέλλον πρέπει να καθοδηγείται από τα διδάγματα που αντλούμε από το παρελθόν. Η ΕΕ εξακολουθεί να εργάζεται με συντονισμένο τρόπο σε παγκόσμιο επίπεδο, ώστε να διασφαλίσει ότι αυτό συμβαίνει.

Για περισσότερες πληροφορίες

Δήλωση της Επιτροπής

Αλληλεγγύη της ΕΕ προς την Ουκρανία

Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Διεθνούς Συνεργασίας για την Πυρηνική Ασφάλεια

Ευρατόμ