Ιστορικό Από την έναρξη της εισβολής πλήρους κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, εκτιμάται ότι 20.000 παιδιά από την Ουκρανία έχουν εκτοπιστεί παράνομα και μεταφερθεί διά της βίας στη Ρωσία και στα προσωρινά κατεχόμενα εδάφη. Πολλά αναγκάστηκαν να αλλάξουν την ταυτότητά τους, να τεθούν σε υιοθεσία και να αποκτήσουν την ιθαγένεια του επιτιθέμενου. Παρά τις διεθνείς προσπάθειες, λίγο περισσότερα από 2.100 παιδιά έχουν επιστρέψει μέχρι στιγμής στην Ουκρανία. Η τύχη δεκάδων χιλιάδων ακόμη παιδιών από την Ουκρανία είναι άγνωστη: παραμένουν παγιδευμένα, απειλούνται και αναγκάζονται να απαρνηθουν την ταυτότητά τους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί να διασφαλίσει ότι κάθε παιδί από την Ουκρανία που απήχθη παράνομα από τη Ρωσία θα επιστρέψει στην πατρίδα του. Σχετικά με τη συνεδρίαση υψηλού επιπέδου Όπως ανακοίνωσε η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης το 2025, οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ουκρανίας, του Καναδά και διεθνών εταίρων θα συναντηθούν στις 11 Μαΐου 2026 στις Βρυξέλλες για τη συνεδρίαση υψηλού επιπέδου του Διεθνούς Συνασπισμού για την επιστροφή των παιδιών της Ουκρανίας.Η συνεδρίαση θα εστιάσει:στην προώθηση συγκεκριμένων δράσεων για τη διασφάλιση της επιστροφής αυτών των παιδιώνστην παροχή βοήθειας σε αυτά ώστε να ανακάμψουν και να ξαναχτίσουν τη ζωή τουςστο να καταστεί η Ρωσία υπόλογη για τις ειδεχθείς πράξεις της. Ποιοι θα συμμετάσχουν; Στη συνεδρίαση θα συμμετάσχουν: Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Κάγια Κάλας, η Ευρωπαία επίτροπος Διεύρυνσης κ. Μάρτα Κος, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας κ. Αντρίι Σιμπίχα και η Καναδή υπουργός Εξωτερικών κ. Ανίτα Ανάντυπουργοί και ανώτεροι αξιωματούχοι από χώρες του συνασπισμού, εκπρόσωποι των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των ουκρανικών αρχώνδιεθνείς εταίροι και οργανισμοί που δραστηριοποιούνται στη στήριξη των παιδιών της Ουκρανίας Στόχοι της συνεδρίασης υψηλού επιπέδου Στόχος της συνεδρίασης είναι η ενίσχυση των διεθνών προσπαθειών και η άσκηση περαιτέρω πίεσης στη Ρωσία ώστε να διασφαλίσει την ασφαλή επιστροφή όλων των παιδιών-θυμάτων.Προγραμματίζονται πέντε βασικές δράσεις: Εξακρίβωση και παρακολούθηση της κατάστασηςΔημιουργία συστημάτων, μέσω διεθνούς συνεργασίας, για την επαλήθευση και την παρακολούθηση περιπτώσεων παιδιών που έχουν εκτοπιστεί παράνομα ή μεταφερθεί διά της βίας.Απόδοση ευθυνών στη Ρωσία για τις ενέργειές τηςΣτήριξη της Ουκρανίας στη διερεύνηση και την προσαγωγή σε δίκη των υπευθύνων για την κατήχηση και τη στρατιωτικοποίηση παιδιών της Ουκρανίας.Επιβολή περαιτέρω κυρώσεων στη ΡωσίαΘέσπιση νέων κυρώσεων της ΕΕ σχετικά με τα παιδιά που έχουν εκτοπιστεί και μεταφερθεί διά της βίας.Επιστροφή και επανένταξη των παιδιώνΣτήριξη της επιστροφής και της επανένταξης των παιδιών, μεταξύ άλλων μέσω της μεταρρύθμισης των συστημάτων φροντίδας και της ενίσχυσης των οικογενειακών υπηρεσιών.Κινητοποίηση της παγκόσμιας δράσηςΑξιοποίηση του ψηφίσματος του ΟΗΕ που υποστηρίζεται από την ΕΕ για την προώθηση της δυναμικής και την ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων με τρίτες χώρες Επιστροφή στο σπίτι: Η ιστορία του Σάσα Ο Σάσα ήταν μόλις 11 ετών όταν επιτέθηκαν οι Ρώσοι. Εκείνος και η μητέρα του αναζήτησαν καταφύγιο σ’ ένα υπόγειο στη Μαριούπολη. Ρώσοι στρατιώτες εισέβαλαν στην πόλη και πήραν τον Σάσα μακριά από τη μητέρα του. Του είπαν ότι θα είχε Ρωσίδα μητέρα, ρωσικό διαβατήριο και ρωσικό όνομα. Τον έστειλαν στο κατεχόμενο Ντονέτσκ. Αλλά ο Σάσα δεν τα παράτησε. Ενώ ήταν καθ’ οδόν, σε μια στάση ζήτησε από έναν άγνωστο να του δανείσει το τηλέφωνό του. Κάλεσε τη γιαγιά του, τη Λιουντμίλα, η οποία ζούσε στην ελεύθερη Ουκρανία. Η Λιουντμίλα κίνησε γη και ουρανό για να πάει να τον βρει. Με τη βοήθεια της ουκρανικής κυβέρνησης, πήγε στην Πολωνία, τη Λιθουανία, τη Λετονία, τη Ρωσία και, τέλος, στην κατεχόμενη Ουκρανία. Και πήρε τον Σάσα πίσω. Υπάρχουν όμως πολλά παιδιά από την Ουκρανία που παραμένουν υπό ρωσικό έλεγχο. Πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να επαναπατριστούν. Τι έχει ήδη κάνει η ΕΕ για τα παιδιά της Ουκρανίας Η στήριξη των παιδιών της Ουκρανίας, καθώς αποτελούν μία από τις πλέον ευάλωτες ομάδες, αποτελεί βασικό μέρος της βοήθειας της ΕΕ προς την Ουκρανία, μεταξύ άλλων με: 100 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της ασφαλούς πρόσβασης στην εκπαίδευσηδωρεά περισσότερων από 380 σχολικών λεωφορείωνπαράδοση 1,5 εκατομμυρίου σχολικών βιβλίων 65 εκατ. ευρώ για σχολικά γεύματα Στα κράτη μέλη της ΕΕ, η ΕΕ χρηματοδοτεί επίσης έργα μέσω εταίρων της κοινωνίας των πολιτών και οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών που ωφελούν τα παιδιά-πρόσφυγες από την Ουκρανία, προωθώντας την κοινωνική ένταξη, την εκπαίδευση και την ψυχική υγεία.Η ΕΕ έχει επιβάλει αυστηρές κυρώσεις σε περισσότερα από 60 άτομα που συνεργούν στον αναγκαστικό εκτοπισμό, μεταφορά, κατήχηση και επανεκπαίδευση παιδιών της Ουκρανίας.Η ΕΕ έχει διαθέσει 12 εκατ. ευρώ μέσω της UNICEF για τη μεταρρύθμιση «Better Care» (καλύτερη φροντίδα), με στόχο την αποϊδρυματοποίηση της φροντίδας των παιδιών, τη δημιουργία λύσεων φροντίδας σε επίπεδο οικογένειας και τοπικής κοινότητας και την πρόσβαση των παιδιών σε συστήματα φροντίδας όπου θα λαμβάνονται υπόψη οι τραυματικές τους εμπειρίες. Συναφείς σύνδεσμοι Ανθρωπιστική στήριξη της ΕΕ στην ΟυκρανίαΣχολικά λεωφορεία για την ΟυκρανίαΕπαναπατρισμός των παιδιώνΕνημερωτικό δελτίο — Αλληλεγγύη της ΕΕ προς την Ουκρανία
Όπως ανακοίνωσε η πρόεδρος κ. φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης το 2025, οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ουκρανίας, του Καναδά και διεθνών εταίρων θα συναντηθούν στις 11 Μαΐου 2026 στις Βρυξέλλες για τη συνεδρίαση υψηλού επιπέδου του Διεθνούς Συνασπισμού για την επιστροφή των παιδιών της Ουκρανίας.Η συνεδρίαση θα εστιάσει:στην προώθηση συγκεκριμένων δράσεων για τη διασφάλιση της επιστροφής αυτών των παιδιώνστην παροχή βοήθειας σε αυτά ώστε να ανακάμψουν και να ξαναχτίσουν τη ζωή τουςστο να καταστεί η Ρωσία υπόλογη για τις ειδεχθείς πράξεις της.
Εξακρίβωση και παρακολούθηση της κατάστασηςΔημιουργία συστημάτων, μέσω διεθνούς συνεργασίας, για την επαλήθευση και την παρακολούθηση περιπτώσεων παιδιών που έχουν εκτοπιστεί παράνομα ή μεταφερθεί διά της βίας.
Απόδοση ευθυνών στη Ρωσία για τις ενέργειές τηςΣτήριξη της Ουκρανίας στη διερεύνηση και την προσαγωγή σε δίκη των υπευθύνων για την κατήχηση και τη στρατιωτικοποίηση παιδιών της Ουκρανίας.
Επιβολή περαιτέρω κυρώσεων στη ΡωσίαΘέσπιση νέων κυρώσεων της ΕΕ σχετικά με τα παιδιά που έχουν εκτοπιστεί και μεταφερθεί διά της βίας.
Επιστροφή και επανένταξη των παιδιώνΣτήριξη της επιστροφής και της επανένταξης των παιδιών, μεταξύ άλλων μέσω της μεταρρύθμισης των συστημάτων φροντίδας και της ενίσχυσης των οικογενειακών υπηρεσιών.
Κινητοποίηση της παγκόσμιας δράσηςΑξιοποίηση του ψηφίσματος του ΟΗΕ που υποστηρίζεται από την ΕΕ για την προώθηση της δυναμικής και την ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων με τρίτες χώρες
Ο Σάσα ήταν μόλις 11 ετών όταν επιτέθηκαν οι Ρώσοι. Εκείνος και η μητέρα του αναζήτησαν καταφύγιο σ’ ένα υπόγειο στη Μαριούπολη. Ρώσοι στρατιώτες εισέβαλαν στην πόλη και πήραν τον Σάσα μακριά από τη μητέρα του. Του είπαν ότι θα είχε Ρωσίδα μητέρα, ρωσικό διαβατήριο και ρωσικό όνομα. Τον έστειλαν στο κατεχόμενο Ντονέτσκ. Αλλά ο Σάσα δεν τα παράτησε. Ενώ ήταν καθ’ οδόν, σε μια στάση ζήτησε από έναν άγνωστο να του δανείσει το τηλέφωνό του. Κάλεσε τη γιαγιά του, τη Λιουντμίλα, η οποία ζούσε στην ελεύθερη Ουκρανία. Η Λιουντμίλα κίνησε γη και ουρανό για να πάει να τον βρει. Με τη βοήθεια της ουκρανικής κυβέρνησης, πήγε στην Πολωνία, τη Λιθουανία, τη Λετονία, τη Ρωσία και, τέλος, στην κατεχόμενη Ουκρανία. Και πήρε τον Σάσα πίσω. Υπάρχουν όμως πολλά παιδιά από την Ουκρανία που παραμένουν υπό ρωσικό έλεγχο. Πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να επαναπατριστούν.
